Với hầu hết các nước, thị thực cũ hết hạn thì bạn không "gia hạn" từ Việt Nam được mà phải nộp một hồ sơ mới, và nên bắt đầu chuẩn bị từ hai đến ba tháng trước chuyến đi kế tiếp, không phải trước ngày thị thực cũ hết hạn. Mốc quyết định là ngày bạn cần bay, thời gian chờ lịch hẹn và thời gian xét hồ sơ của cơ quan lãnh sự vào đúng mùa đó. Một số nước có thủ tục rút gọn cho người từng có thị thực cùng loại, nhưng điều kiện cụ thể phải kiểm trên trang chính thức.
Bài này giúp bạn tính lịch ngược từ ngày bay, biết những phần nào trong hồ sơ cũ không còn dùng được, cách khai lịch sử thị thực trước đây và các lỗi nhỏ hay làm hồ sơ bị trả về. Lệ phí, thời gian xét và danh mục giấy tờ thay đổi theo từng nước và từng thời kỳ, nên mọi con số dưới đây chỉ mang tính tham khảo.
Xin lại là một hồ sơ mới, không phải tờ gia hạn
Nhiều người quen với chuyện gia hạn giấy tờ trong nước, nên nghĩ thị thực cũng có thể nộp một tờ đơn ngắn để kéo dài. Thực tế, khi bạn đang ở Việt Nam và thị thực của một nước sắp hoặc đã hết hạn, cơ quan lãnh sự nước đó xét lại từ đầu: mục đích chuyến đi, khả năng tài chính, ràng buộc ở Việt Nam, lịch sử đi lại. Thị thực cũ là một điểm cộng nếu bạn đã dùng đúng mục đích và về đúng hạn, nhưng không phải tấm vé thông hành tự động.
Một số nước có hình thức nộp đơn đơn giản hơn cho người từng được cấp thị thực cùng loại trong một khoảng thời gian gần, chẳng hạn miễn phỏng vấn hoặc nộp hồ sơ qua đường bưu điện. Điều kiện để được hưởng thủ tục này thường khá chặt: cùng loại thị thực, thị thực cũ hết hạn chưa quá một khoảng thời gian, chưa từng bị từ chối hay vi phạm. Hãy đọc kỹ danh sách điều kiện trên trang của cơ quan lãnh sự hoặc trung tâm tiếp nhận hồ sơ chính thức, đừng dựa vào kinh nghiệm của người khác.
Ngoài ra cần phân biệt với việc gia hạn lưu trú khi đang ở trong nước đó, vốn là thủ tục khác hẳn do cơ quan xuất nhập cảnh nước sở tại xử lý. Bài này nói về tình huống bạn đang ở Việt Nam và muốn có thị thực mới cho chuyến đi tới.
Nộp trước bao lâu: những yếu tố quyết định
Cửa sổ nộp hồ sơ. Nhiều nơi quy định khoảng thời gian sớm nhất và muộn nhất được nộp tính theo ngày dự kiến đi. Ví dụ, khu vực Schengen hiện cho nộp sớm nhất khoảng sáu tháng trước chuyến đi và khuyên không nộp quá sát ngày; con số cụ thể bạn kiểm lại trên trang chính thức trước khi lên lịch.
Thời gian chờ lịch hẹn. Vào mùa du lịch, mùa du học hay trước các kỳ nghỉ lễ dài, lịch hẹn nộp hồ sơ hoặc phỏng vấn có thể kín nhiều tuần. Đây thường là khâu tốn thời gian nhất mà người xin hay quên tính.
Thời gian xét hồ sơ. Cơ quan lãnh sự thường công bố thời gian xét dự kiến nhưng có thể kéo dài khi cần xác minh thêm. Người từng có lịch sử phức tạp nên tính dư.
Hạn của giấy tờ đi kèm. Sao kê ngân hàng, xác nhận công việc, giấy khám sức khoẻ, phiếu lý lịch tư pháp thường chỉ được chấp nhận nếu cấp trong một khoảng gần ngày nộp. Xin quá sớm thì hết hạn trước khi dùng, xin quá muộn thì không kịp.
Hạn hộ chiếu. Hộ chiếu phải còn hạn đủ dài theo yêu cầu của nước đó. Nếu hộ chiếu sắp hết hạn, làm hộ chiếu mới trước rồi mới nộp thị thực.
Lịch ngược từ ngày bay
Một khung lịch tham khảo cho chuyến đi thăm thân hoặc du lịch, tính lùi từ ngày bay. Diện du học, lao động có lịch riêng và thường phải bắt đầu sớm hơn nhiều.
- Mười hai đến mười sáu tuần trước: kiểm hạn hộ chiếu; đọc lại điều kiện, danh mục giấy tờ hiện hành; xem có đủ điều kiện thủ tục rút gọn không.
- Mười đến mười hai tuần trước: đặt lịch hẹn nộp hồ sơ hoặc phỏng vấn nếu cần; ghi lại mã lịch hẹn.
- Sáu đến tám tuần trước: xin các giấy có hạn ngắn như xác nhận công việc, sao kê, thư mời; chụp ảnh thị thực theo chuẩn mới.
- Bốn đến sáu tuần trước: điền đơn trực tuyến, rà từng mục, in hoặc lưu biên nhận; nộp hồ sơ đúng lịch hẹn.
- Sau khi nộp: theo dõi tình trạng; chỉ mua vé không hoàn khi đã có thị thực, trừ khi cơ quan lãnh sự yêu cầu đặt chỗ.
- Khi nhận lại hộ chiếu: kiểm từng ô trên thị thực mới, gồm họ tên, số hộ chiếu, ngày hiệu lực, số lần nhập cảnh, thời gian lưu trú; sai thì báo ngay.
Những phần hồ sơ cần cập nhật
Người xin lại hay chép nguyên hồ sơ cũ. Một số phần gần như chắc chắn đã thay đổi kể từ lần trước:
| Phần hồ sơ | Vì sao phải cập nhật | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Hộ chiếu | Số hộ chiếu mới nếu đã đổi, hạn mới | Khai số mới, khai thêm số hộ chiếu cũ nếu mẫu đơn hỏi |
| Ảnh | Ảnh cũ thường quá thời hạn quy định, chuẩn ảnh có thể đổi | Chụp ảnh mới đúng kích thước, nền, thời gian chụp |
| Công việc, thu nhập | Đổi chỗ làm, nghỉ hưu, tự kinh doanh | Giấy xác nhận mới, sao kê mới trong khoảng thời gian quy định |
| Tình trạng hôn nhân, gia đình | Kết hôn, ly hôn, có con | Khai đúng, kèm giấy tờ hộ tịch nếu được yêu cầu |
| Địa chỉ | Chuyển nhà, địa chỉ hành chính đổi sau sắp xếp đơn vị hành chính | Khai địa chỉ hiện tại, giữ nhất quán với giấy tờ khác |
| Lịch sử đi lại | Có thêm các chuyến đi kể từ lần trước | Liệt kê theo yêu cầu, đối chiếu dấu trong hộ chiếu |
| Người mời, nơi ở | Người thân chuyển nhà, đổi tình trạng cư trú | Thư mời mới, giấy tờ cư trú mới của người mời |
Chỉ một chỗ lệch giữa đơn và giấy tờ đi kèm, chẳng hạn địa chỉ trên đơn khác địa chỉ trên giấy xác nhận công việc, cũng đủ khiến cán bộ xét duyệt hỏi thêm và kéo dài thời gian.
Khai lịch sử thị thực cũ thế nào
Mẫu đơn của nhiều nước hỏi bạn từng được cấp thị thực của nước đó chưa, số thị thực, ngày cấp, từng bị từ chối chưa, từng gia hạn lưu trú hay quá hạn chưa. Hãy mở hộ chiếu cũ, chụp lại trang thị thực và các dấu, ghi ra một bảng nhỏ trước khi điền đơn. Đừng điền theo trí nhớ, vì sai ngày tháng cũng khiến hồ sơ trông thiếu cẩn thận.
Từng bị từ chối thì khai là từng bị từ chối, kèm thời điểm. Từng gia hạn lưu trú hợp pháp thì khai rõ, đó không phải điểm trừ. Từng quá hạn thì khai và chuẩn bị phần giải trình như bài riêng về ở quá hạn trong cùng chuyên mục đã hướng dẫn. Cơ quan lãnh sự có dữ liệu của chính họ, nên điều họ đang kiểm là bạn có trung thực không.
Mang theo hộ chiếu cũ khi nộp hồ sơ hoặc phỏng vấn nếu được yêu cầu, kể cả cuốn đã hết hạn. Hộ chiếu cũ có dấu vào ra đúng hạn là bằng chứng mạnh nhất cho thấy bạn tôn trọng điều kiện thị thực.
Xin lại cho cả nhà: gom các mốc về một lịch
Gia đình hay đi cùng nhau thường có thị thực hết hạn vào những thời điểm khác nhau: bố mẹ được cấp từ đợt trước, con được cấp sau khi có hộ chiếu mới, ông bà xin riêng theo diện thăm thân. Nếu mỗi người tự lo một lịch, rất dễ có cảnh cả nhà đã có thị thực, riêng một người hết hạn đúng tuần bay. Cách gọn là lập một bảng chung cho cả nhà với ba cột: hạn hộ chiếu, hạn thị thực, ngày dự kiến chuyến đi tới, rồi tô màu những ô nằm trong vòng sáu tháng.
Khi đã thấy bức tranh chung, cân nhắc nộp cùng một đợt cho những người đi cùng chuyến, để giấy tờ chung như thư mời, xác nhận nơi ở, sao kê của người bảo lãnh chỉ cần chuẩn bị một lần và thông tin khớp nhau. Hồ sơ trẻ em thường cần thêm giấy khai sinh, sự đồng ý của cha mẹ khi trẻ đi cùng một người, và hộ chiếu trẻ em có thời hạn ngắn hơn người lớn, nên hay là người hết hạn trước tiên.
Người lớn tuổi không tự điền đơn trực tuyến được thì con cháu điền giúp, nhưng phải đọc lại từng câu cho ông bà nghe và để chính người xin ký ở chỗ bắt buộc. Lưu bảng mốc của cả nhà ở một nơi ai cũng mở được, đặt nhắc cho người phụ trách giấy tờ trong nhà trước mỗi mốc ít nhất ba tháng.
Những sai sót làm chậm hồ sơ
Các lỗi dưới đây không làm bạn mất quyền xin, nhưng thường khiến hồ sơ bị trả về bổ sung hoặc bị hỏi thêm, mất thêm nhiều tuần:
- Ảnh không đúng chuẩn: chụp quá lâu, nền sai, đeo kính, tóc che mặt.
- Sao kê, xác nhận công việc cấp quá sớm, đã ngoài khoảng thời gian chấp nhận.
- Họ tên khai không khớp từng chữ với hộ chiếu, nhất là dấu cách giữa các chữ và thứ tự họ tên.
- Quên khai số hộ chiếu cũ trong khi thị thực cũ nằm ở cuốn đó.
- Ngày dự kiến đi nằm ngoài cửa sổ được phép nộp, quá sớm hoặc quá sát.
- Không ký đơn ở những chỗ bắt buộc ký tay, hoặc người khác ký thay khi không được phép.
Trước khi nộp, nhờ một người khác trong nhà đọc lại đơn và đối chiếu với giấy tờ. Người không viết đơn thường phát hiện lỗi nhanh hơn người đã nhìn nó cả buổi.
Câu hỏi thường gặp
Thị thực sắp hết hạn thì gia hạn từ Việt Nam được không?
Với hầu hết các nước thì không. Bạn nộp hồ sơ xin thị thực mới tại cơ quan lãnh sự hoặc trung tâm tiếp nhận hồ sơ của nước đó. Một số nước có thủ tục rút gọn cho người từng có thị thực cùng loại, điều kiện cụ thể kiểm trên trang chính thức.
Nên nộp hồ sơ xin lại thị thực trước bao lâu?
Tính theo ngày bay chứ không theo ngày thị thực cũ hết hạn. Với chuyến du lịch hay thăm thân, nên bắt đầu chuẩn bị từ hai đến ba tháng trước, còn nộp trong cửa sổ thời gian mà nước đó cho phép. Mùa cao điểm cần tính dư thời gian chờ lịch hẹn.
Thị thực cũ còn hạn trong hộ chiếu cũ thì có cần xin lại không?
Không nhất thiết. Nhiều nước cho dùng thị thực còn hạn trong hộ chiếu cũ nếu bạn mang theo cả hai cuốn, nhưng có nước yêu cầu chuyển sang hộ chiếu mới. Hỏi cơ quan lãnh sự trước chuyến đi để khỏi bị từ chối lên máy bay.
Từng bị từ chối thị thực thì lần xin lại có phải khai không?
Phải khai nếu mẫu đơn hỏi. Cơ quan lãnh sự lưu hồ sơ của họ, nên giấu sẽ bị coi là thiếu trung thực. Điều nên làm là tìm hiểu lý do lần trước bị từ chối và bổ sung đúng chỗ còn yếu trong hồ sơ mới.
Ảnh thị thực lần trước có dùng lại được không?
Thường là không, vì phần lớn nước yêu cầu ảnh chụp trong một khoảng thời gian gần ngày nộp và chuẩn ảnh có thể thay đổi. Chụp ảnh mới theo đúng kích thước, nền và yêu cầu ghi trên trang chính thức để tránh bị trả hồ sơ.
Đã có thị thực mới thì cần kiểm những gì?
Kiểm họ tên, số hộ chiếu, ngày bắt đầu hiệu lực, ngày hết hạn, số lần nhập cảnh và thời gian lưu trú cho phép mỗi lần. Thấy sai chi tiết nào, báo ngay cho nơi cấp để sửa, đừng đợi tới cửa khẩu mới phát hiện.