KeoDai.comKéo Dài
Căn cước đến tuổi đổi

Thẻ căn cước nứt, mờ ảnh, hỏng chip: đổi trước hạn ở đâu và có mất phí không

Thẻ căn cước hỏng không dùng được thì đổi trước hạn ở bất kỳ cơ quan quản lý căn cước nào. Lỗi do cơ quan cấp thường không mất phí, tự làm hỏng thì nộp theo biểu.

Macro close-up of a hand holding a slightly cracked blank plastic card against a smartphone back, shallow depth of field, cool teal desk surface, crisp daylight from the side

Thẻ căn cước nứt, gãy, mờ ảnh, mờ số hay chip không đọc được thuộc trường hợp "thẻ bị hư hỏng không sử dụng được" và được cấp đổi trước hạn. Bạn có thể làm thủ tục tại cơ quan quản lý căn cước thường không phụ thuộc nơi cư trú. Nếu hỏng do lỗi của cơ quan cấp, như thẻ mới nhận đã lỗi chip hay in sai, thường không phải nộp lệ phí; nếu do người dùng làm hỏng thì nộp theo biểu lệ phí hiện hành.

Trước khi đi đổi, hãy tự kiểm xem thẻ đã thật sự hỏng chưa, vì nhiều trường hợp "chip không đọc được" chỉ là do điện thoại hay cách đặt thẻ. Bài này chỉ cách tự kiểm, những dấu hiệu nên đổi ngay, chuyện lệ phí, thời hạn của thẻ mới sau khi đổi và cách tránh làm hỏng lần nữa.

Thế nào thì coi là thẻ hỏng

Nứt, gãy, cong vênh. Vết nứt chạy qua vùng chip hoặc vùng ảnh, thẻ gãy đôi, cong đến mức không nằm phẳng trên mặt bàn. Thẻ như vậy dễ bị máy đọc từ chối và có thể bị nghi ngờ khi đối chiếu.

Mờ ảnh, mờ chữ, mờ số. Ảnh chân dung bạc màu không còn nhận ra, dãy số định danh hoặc ngày sinh mờ tới mức phải đoán. Hay gặp ở thẻ bị phơi nắng lâu hoặc ngâm nước nhiều lần.

Bong lớp phủ, phồng rộp. Lớp nhựa ngoài bong mép, phồng lên hay tróc từng mảng làm mất các chi tiết chống giả; nơi nhận có thể từ chối vì không xác định được thẻ thật.

Chip không đọc được. Sau khi đã thử đúng cách mà vẫn không đọc được chip, hoặc máy đọc ở ngân hàng, sân bay nhiều lần báo lỗi. Đây là loại hỏng khó thấy bằng mắt nhưng ảnh hưởng nhiều nhất tới giao dịch điện tử.

Mã QR hỏng, trầy xước. Mã QR không quét được khiến nhiều nơi phải nhập tay, chậm và dễ sai, nhưng nếu chip và phần in còn tốt thì chưa hẳn phải đổi gấp; cân nhắc theo mức độ bất tiện.

Tự kiểm chip trước khi đi đổi

Nhiều người đi đổi thẻ vì ứng dụng báo "không đọc được chip" trong khi chip vẫn tốt. Thử theo thứ tự dưới đây, mất khoảng năm phút:

  1. Tháo ốp lưng điện thoại, nhất là ốp kim loại hoặc ốp có ngăn đựng thẻ, vì chúng chắn sóng NFC.
  2. Bật NFC trong cài đặt điện thoại nếu máy có chức năng này; nhiều máy tắt sẵn.
  3. Đặt thẻ áp sát mặt lưng điện thoại, giữ yên vài giây. Vị trí ăng-ten mỗi máy một khác: thử ở giữa lưng, gần cụm camera và phía dưới.
  4. Thử bằng một điện thoại khác, tốt nhất là máy đời mới có NFC của người nhà.
  5. Thử tại quầy ngân hàng hoặc nơi có máy đọc chuyên dụng khi tiện đi qua.
  6. Nếu tất cả đều không đọc được, chip coi như hỏng; nếu máy khác đọc được, thẻ vẫn tốt và vấn đề nằm ở điện thoại của bạn.

Ghi lại kết quả thử, kể cả ảnh chụp thông báo lỗi trên màn hình. Khi đi đổi, kể cho cán bộ đã thử những gì giúp họ xác định nhanh là lỗi thẻ.

Đổi ở đâu, mang gì

Theo Luật Căn cước năm 2023, việc cấp đổi thẻ có thể thực hiện tại cơ quan quản lý căn cước không phụ thuộc vào nơi cư trú. Sau khi bỏ cấp huyện, việc tiếp nhận do công an cấp xã và công an cấp tỉnh đảm nhận theo phân công của từng địa phương. Bạn có thể hỏi trước qua Cổng Dịch vụ công hoặc gọi công an cấp xã để biết nơi gần nhất và có đặt lịch được không.

Hồ sơ đơn giản: mang theo tấm thẻ hỏng, vì thẻ cũ phải nộp lại. Thông tin của bạn được lấy từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Bạn vẫn phải có mặt để chụp ảnh mới và thu sinh trắc học như mọi lần đổi thẻ khác; không ai nộp hộ được phần này.

Nếu thẻ hỏng tới mức gần như không còn đọc được, vẫn mang theo; đừng vứt đi rồi khai mất, vì thủ tục cấp lại do mất và cấp đổi do hỏng là hai loại khác nhau. Trong lúc chờ thẻ mới, chuẩn bị giấy tờ thay thế như tài khoản định danh điện tử mức 2 hoặc hộ chiếu còn hạn cho những việc cần trình giấy tờ.

Có mất phí không: phân biệt lỗi ai

Nguyên tắc chung là thẻ hỏng do lỗi của cơ quan cấp thì người dân không phải trả tiền cho việc đổi. Ví dụ điển hình: thẻ vừa nhận mà chip đã không đọc được, thông tin in sai so với hồ sơ đã khai đúng, lớp phủ bong ngay sau vài tuần dù bạn giữ cẩn thận. Gặp những trường hợp này, nên báo lại sớm nhất có thể, mang theo giấy hẹn hoặc biên nhận cũ nếu còn.

Thẻ hỏng do sử dụng, như rơi vào máy giặt, bị bẻ cong trong ví, phơi nắng trên xe, thì thuộc trường hợp đổi có thu lệ phí theo biểu hiện hành. Mức lệ phí cụ thể niêm yết tại nơi làm thủ tục và trên Cổng Dịch vụ công; bài này không ghi con số vì biểu phí có thể được điều chỉnh.

Có những ca nằm giữa, chẳng hạn thẻ dùng được hai năm thì chip chết mà không rõ nguyên nhân. Bạn cứ trình bày thật với cán bộ; việc có thu lệ phí hay không do cơ quan tiếp nhận xác định theo quy định. Không nên trả tiền cho người trung gian hứa "đổi miễn phí, nhanh" — thủ tục đổi thẻ hỏng vốn đơn giản và bạn tự làm được.

Một lưu ý nhỏ: khi đi đổi vì thẻ hỏng, hãy tận dụng luôn lần này để sửa những gì còn chưa đúng. Nếu bạn vừa chuyển nơi ở và đã đăng ký cư trú mới, thẻ mới sẽ in nơi cư trú mới. Nếu có thông tin cần cải chính, mang giấy tờ chứng minh đi cùng. Gộp các việc vào một lần đổi đỡ được một buổi nghỉ làm và một lần chờ thẻ.

Thẻ mới nhận đã có lỗi: báo lại thế nào

Thẻ mới nhận mà có vấn đề thì càng báo sớm càng dễ xử lý, và thường thuộc trường hợp lỗi của cơ quan cấp. Ngay hôm nhận thẻ, nên kiểm mấy điểm sau:

  • Đọc lại từng chữ họ tên, ngày sinh, giới tính, quê quán, nơi cư trú so với giấy khai sinh và phiếu thông tin đã ký.
  • Nhìn ảnh chân dung có rõ, đúng người, không bị nhoè hay lệch màu.
  • Thử đọc chip bằng ứng dụng VNeID hoặc ứng dụng ngân hàng theo các bước tự kiểm ở trên.
  • Kiểm lớp phủ, mép thẻ có bong, phồng hay xước sẵn không.
  • Nếu có lỗi, chụp ảnh lỗi, giữ phong bì bưu chính hoặc giấy hẹn, và quay lại nơi đã nộp hồ sơ trong thời gian sớm nhất.

Khi báo lại, nói rõ ngày nhận thẻ và lỗi đã phát hiện. Đừng tự ý dán, sửa hay cạo lên thẻ để "làm cho rõ"; thẻ bị can thiệp sẽ khó chứng minh lỗi thuộc về khâu in.

Với người nhận thẻ thay cho cha mẹ, con cái, cũng nên kiểm ngay hôm nhận. Nhiều lỗi chỉ được phát hiện nhiều tháng sau, khi cha mẹ ra ngân hàng và bị từ chối; lúc đó việc chứng minh lỗi từ khâu cấp thẻ khó hơn.

Thẻ mới sau khi đổi có hạn tới bao giờ

Nhiều người lo đổi thẻ hỏng sẽ "mất" thời hạn hoặc được cộng thêm thời hạn. Thực ra thẻ mới tính hạn theo mốc tuổi như mọi thẻ khác, có áp quy tắc hai năm. Các dòng dưới là ví dụ giả định:

Tuổi khi đổi thẻ hỏngMốc gần nhấtThẻ mới có giá trị đến
30 tuổi40 tuổiSinh nhật 40
38 tuổi rưỡi40 tuổi (trong vòng hai năm)Sinh nhật 60
52 tuổi60 tuổiSinh nhật 60
59 tuổi60 tuổi (trong vòng hai năm)Không thời hạn
65 tuổiKhông còn mốcKhông thời hạn

Như vậy, nếu thẻ của bạn hỏng khi đang nằm trong khoảng hai năm trước một mốc tuổi, lần đổi này kiêm luôn lần đổi theo tuổi, thẻ mới dùng tới mốc sau. Ngược lại, nếu thẻ hỏng khi còn xa mốc mà vẫn dùng tạm được, bạn có thể cân nhắc chờ vào khoảng hai năm trước mốc để đổi một lần cho cả hai việc, miễn là trong lúc đó không vướng giao dịch nào.

Còn nếu thẻ hỏng tới mức không dùng được, đừng chờ. Thẻ không đọc được chip sẽ khiến bạn gặp khó ở ngân hàng và khi cần xác thực điện tử, cái giá của vài tháng chờ thường lớn hơn một lần lệ phí.

Những nguyên nhân làm thẻ hỏng mà ít ai để ý

Đa số thẻ hỏng không phải do một tai nạn lớn mà do những thói quen nhỏ lặp lại hằng ngày:

  • Nhét thẻ vào ngăn kẹp sau ốp lưng điện thoại: thẻ bị uốn mỗi lần cầm máy, lại nóng lên khi máy sạc.
  • Để thẻ trong ví nhét túi quần sau, ngồi lên cả ngày: thẻ cong dần rồi nứt ở vùng chip.
  • Đưa thẻ cho quầy giữ khi thuê xe, gửi đồ, nhận phòng: thẻ bị xếp chồng, cọ xát, có khi bị bấm kẹp.
  • Ép plastic thêm một lớp cho "bền": lớp ép nóng có thể làm hỏng chip và che chi tiết chống giả.
  • Để thẻ trong xe đậu ngoài trời nắng, trên bảng điều khiển ô tô hay cốp xe máy.
  • Giặt nhầm cùng quần áo, phơi khô rồi dùng tiếp: lớp phủ bắt đầu bong sau vài tháng.

Cách cất tốt nhất vẫn là một ngăn riêng trong ví, có bao nhựa mềm, ví để ở túi trước hoặc túi xách. Với tài xế, người làm việc ngoài trời, mang theo bản điện tử trên VNeID và để thẻ cứng ở nơi khô mát khi không cần dùng.

Câu hỏi thường gặp

Thẻ căn cước bị nứt nhẹ ở góc có phải đổi không?

Nếu vết nứt không chạm vùng chip, ảnh và thông tin in, thẻ vẫn đọc được bình thường thì chưa bắt buộc đổi. Nhưng vết nứt thường lan dần; nên theo dõi và đổi sớm nếu bắt đầu bị máy đọc từ chối hoặc nơi nhận nghi ngờ.

Chip căn cước không đọc được trên điện thoại thì thẻ có hỏng không?

Chưa chắc. Hãy tháo ốp lưng, bật NFC, thử nhiều vị trí và thử trên điện thoại khác. Chỉ khi mọi cách và cả máy đọc chuyên dụng đều không đọc được, chip mới coi là hỏng và cần đổi thẻ.

Đổi căn cước do hư hỏng có mất phí không?

Nếu hỏng do lỗi của cơ quan cấp, như thẻ mới đã lỗi chip hay in sai, thường không phải nộp lệ phí. Nếu do người dùng làm hỏng thì nộp theo biểu lệ phí hiện hành, niêm yết tại nơi làm và trên Cổng Dịch vụ công.

Đổi căn cước hỏng có phải về nơi thường trú không?

Thường không phải. Luật Căn cước năm 2023 cho phép cấp đổi tại cơ quan quản lý căn cước không phụ thuộc nơi cư trú. Vẫn nên hỏi trước nơi định nộp về giờ tiếp nhận và cách đặt lịch.

Thẻ mới đổi do hỏng có hạn sử dụng tính lại từ đầu không?

Không tính lại từ đầu mà tính theo mốc tuổi. Nếu đổi trong vòng hai năm trước một mốc 25, 40 hay 60 thì thẻ mới dùng tới mốc sau; nếu không, thẻ vẫn hết hạn ở mốc gần nhất như thẻ cũ.

Thẻ hỏng mà đang cần giao dịch ngân hàng gấp thì làm sao?

Hỏi ngân hàng xem có chấp nhận tài khoản định danh điện tử mức 2 hoặc hộ chiếu còn hạn không. Đồng thời đi làm thủ tục đổi thẻ ngay. Một số giao dịch cần xác thực bằng chip sẽ phải chờ tới khi có thẻ mới.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138