Xe nằm nhà cả năm và đã quá hạn kiểm định từ lâu vẫn đưa đi kiểm lại được, theo quy trình như kiểm định định kỳ thông thường. Việc khó không nằm ở thủ tục mà ở ba chỗ: giấy tờ có còn đủ và đúng không, xe còn chạy an toàn không sau thời gian nằm im, và đưa xe tới trạm thế nào cho hợp lệ khi xe chưa được phép ra đường.
Trình tự gọn nhất: rà giấy tờ và tình trạng pháp lý của xe, cho gara xem kỹ thuật tại chỗ hoặc kéo về gara, đưa xe tới trạm bằng xe chở nếu cần, kiểm định, rồi lập lại lịch nhắc. Làm đúng thứ tự giúp xe qua kiểm ngay lần đầu, không phải chở đi chở lại.
Những hoàn cảnh hay gặp
Có nhiều lý do một chiếc xe nằm im lâu: chủ xe đi làm ăn xa, đi nước ngoài; cha mẹ lớn tuổi thôi lái; xe là tài sản thừa kế chưa chia xong; xe thứ hai trong nhà ít dùng tới; xe dịch vụ ngừng hoạt động một thời gian. Mỗi hoàn cảnh kéo theo một câu hỏi giấy tờ riêng, và đó là chỗ nên xử lý trước tiên.
Xe của cha mẹ đứng tên mà người con muốn đưa đi kiểm: nhìn chung đơn vị đăng kiểm không bắt người đưa xe tới phải là chủ xe, nhưng giấy đăng ký phải đúng xe, còn hiệu lực. Xe thừa kế mà người đứng tên đã mất: chuyện kiểm định có thể làm, nhưng việc sang tên và quyền sử dụng xe là thủ tục thừa kế, cần làm theo quy định riêng. Nếu gia đình còn tranh chấp về chiếc xe, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi đưa xe đi đâu.
Xe dịch vụ ngừng chạy: nếu không định kinh doanh tiếp, đây là dịp xem xét chuyển mục đích sử dụng, vì chu kỳ kiểm định đi theo hồ sơ.
Rà giấy tờ trước khi đụng tới xe
Ngồi một buổi với tập giấy tờ xe trước, đỡ hơn nhiều so với phát hiện thiếu khi xe đã tới trạm. Danh sách cần rà:
- Giấy chứng nhận đăng ký xe: còn bản chính không, thông tin chủ xe còn đúng không, xe có đang bị thu hồi đăng ký hay không. Mất giấy đăng ký thì làm thủ tục cấp lại trước.
- Giấy chứng nhận kiểm định cũ: dù hết hạn vẫn nên tìm, để đối chiếu thông số và biết lần kiểm cuối là khi nào.
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc: gần như chắc chắn đã hết hạn sau một năm, cần mua lại trước khi xe chạy trên đường.
- Thông báo vi phạm giao thông qua hình ảnh còn tồn với biển số xe: tra trên kênh chính thức. Có giai đoạn đây là lý do xe chưa được kiểm định cho tới khi xử lý xong, quy định đổi qua từng thời kỳ nên hỏi đơn vị đăng kiểm.
- Hồ sơ cải tạo nếu xe từng cải tạo, giấy tờ hợp quy của phụ kiện lắp thêm.
- Nếu xe đang thế chấp: giấy tờ thay thế bản chính được chấp nhận, hỏi trước đơn vị đăng kiểm.
Sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính còn 34 tỉnh thành, địa chỉ trên giấy đăng ký có thể là địa chỉ cũ. Việc này không cản trở kiểm định; có cần cập nhật hay không thì tra hướng dẫn riêng của cơ quan đăng ký xe.
Xe nằm lâu thường hỏng gì
Ắc quy. Xe nằm vài tháng là ắc quy có thể cạn hoặc hỏng hẳn, nhất là xe có thiết bị tiêu thụ điện khi tắt máy. Đây là lý do phổ biến nhất khiến xe không nổ được.
Lốp. Lốp đứng một chỗ lâu dễ non hơi, biến dạng, nứt chân chim do lão hoá. Lốp quá tuổi hoặc nứt là hạng mục an toàn cần thay, không nên cố chạy.
Phanh. Đĩa phanh có thể gỉ bề mặt, dầu phanh hút ẩm theo thời gian, cùm phanh có thể kẹt. Phanh là bộ phận an toàn, cần thợ có chuyên môn kiểm tra, không tự xử lý.
Dầu, nước làm mát, nhiên liệu. Dầu máy để lâu xuống cấp, nhiên liệu cũ trong bình có thể ảnh hưởng tới hệ thống. Gara sẽ quyết định thay những gì.
Chuột, côn trùng, ẩm mốc. Xe để ở sân, nhà kho có thể bị chuột cắn dây điện, làm tổ trong khoang máy; nội thất ẩm mốc. Đèn báo lỗi bật sau khi khởi động là dấu hiệu cần đọc lỗi trước khi đi kiểm.
Các bước đưa xe từ nhà tới lúc có tem mới
Thứ tự dưới giúp hạn chế số lần xe phải di chuyển khi chưa được phép:
- Rà xong giấy tờ, mua lại bảo hiểm bắt buộc, xử lý vi phạm tồn nếu có.
- Mời thợ tới xem xe tại chỗ, hoặc gọi xe cứu hộ kéo xe về gara quen. Nói rõ với gara: xe nằm lâu, quá hạn kiểm định, cần chuẩn bị để đi kiểm.
- Gara xử lý những hạng mục cần thiết; bạn giữ lại hoá đơn, ghi những gì đã thay.
- Gọi đơn vị đăng kiểm gần gara nhất: báo xe quá hạn lâu, hỏi có nhận xe đưa tới bằng xe chở không, giờ nào thuận tiện.
- Đưa xe tới trạm theo cách bạn đã chọn, mang đủ giấy tờ trong túi riêng.
- Kiểm định. Nếu chưa đạt, nhận thông báo hạng mục, đưa về gara sửa rồi kiểm lại theo hướng dẫn của đơn vị.
- Nhận giấy chứng nhận và tem mới, dán tem đúng chỗ, đặt lời nhắc theo ngày mới.
Lý do nên để gara gần trạm đăng kiểm: quãng đường giữa hai nơi ngắn, nếu phải sửa thêm thì đưa xe qua lại đỡ vất vả.
Tính trước các khoản trước khi quyết định
Xe nằm lâu, nhất là xe cũ, có khi chi phí đưa trở lại đường lớn hơn giá trị sử dụng. Trước khi bắt tay, liệt kê các khoản (không cần con số chính xác, chỉ cần ước theo báo giá thực tế nơi bạn ở):
- Chi phí đưa xe tới gara và tới trạm: xe cứu hộ hoặc xe chở chuyên dụng, có thể hai lượt nếu phải sửa thêm.
- Chi phí sửa chữa để xe đạt: ắc quy, lốp, phanh, dầu, các hạng mục gara phát hiện. Xin gara báo giá từng mục, phân biệt mục bắt buộc để đạt kiểm định và mục nên làm.
- Bảo hiểm bắt buộc mua lại, lệ phí kiểm định theo biểu hiện hành, khoản xử lý vi phạm tồn nếu có.
- Chi phí giữ xe về sau: bảo dưỡng, kiểm định theo chu kỳ có thể đã ngắn lại vì xe nhiều tuổi, chỗ đỗ.
- Thời gian của người lo việc: thường mất vài buổi, nhiều hơn nếu giấy tờ còn vướng.
Đặt tổng này cạnh nhu cầu thật của gia đình. Nếu xe sẽ dùng thường xuyên, đưa xe trở lại là hợp lý. Nếu xe chỉ thỉnh thoảng mới cần, có thể so với phương án bán xe nguyên trạng cho người chuyên mua xe cũ, nói rõ xe quá hạn kiểm định và tình trạng hiện tại để không phát sinh tranh chấp sau.
Khi gara báo xe khó đạt kiểm định
Có trường hợp gara xem xong và nói thẳng: khung gầm gỉ mục, hệ thống phanh hoặc lái hư hỏng nặng, chi phí sửa rất lớn. Lúc đó bạn có ba hướng: sửa đầy đủ để kiểm, bán xe nguyên trạng, hoặc tính tới việc thôi lưu hành xe theo thủ tục của cơ quan đăng ký. Đừng chọn hướng thứ tư là sửa tạm để "qua kiểm" rồi chạy tiếp, vì những hạng mục đó liên quan trực tiếp tới an toàn.
Với ô tô tải và ô tô chở người cỡ lớn, còn có quy định niên hạn sử dụng: quá niên hạn thì xe không được tham gia giao thông nữa, dù tình trạng kỹ thuật ra sao. Xe con chở người dưới 9 chỗ dùng cho gia đình thì nhìn chung không bị giới hạn kiểu này. Nếu xe nhà bạn là xe tải hay xe khách cũ, tra niên hạn trong quy định hiện hành trước khi bỏ tiền sửa.
Khi bán xe đang quá hạn kiểm định, ghi rõ hiện trạng trong giấy tờ mua bán và bàn giao đủ giấy đăng ký, giấy chứng nhận kiểm định cũ. Việc sang tên, rút hồ sơ theo hướng dẫn của cơ quan đăng ký xe.
Chu kỳ sau khi kiểm lại có gì khác
Xe quá hạn lâu không bị phạt bằng cách rút chu kỳ; hạn mới vẫn tính theo bảng chu kỳ áp dụng cho loại xe và tuổi xe ở thời điểm kiểm. Tuy nhiên, vì xe đã già thêm một năm hoặc hơn, nó có thể đã qua ngưỡng tuổi sang nhóm chu kỳ ngắn hơn. Đọc ngày in trên giấy chứng nhận mới, đừng giả định giống lần trước.
Nếu xe vẫn ít dùng, hãy cân nhắc thật sự có cần giữ xe ở trạng thái lưu hành không. Một số chủ xe để xe nằm nhiều năm rồi mỗi lần muốn dùng lại phải làm cả quy trình này. Nếu xe chỉ để làm kỷ niệm hay chờ bán, ghi chú rõ trong nhà rằng xe chưa được phép ra đường, cất chìa khoá ở chỗ riêng.
Nếu định bán xe, kiểm định xong rồi mới rao bán giúp người mua yên tâm, và bạn biết chính xác tình trạng xe để thương lượng.
Giữ xe ít dùng khỏi quá hạn lần nữa
Xe ít dùng là xe dễ bị quên nhất, vì không ai nhìn thấy tem mỗi ngày. Cách đơn giản: đặt lời nhắc hạn kiểm định và hạn bảo hiểm trong lịch của hai người trong nhà, không chỉ một. Mỗi tháng nổ máy cho xe chạy một vòng ngắn trong phạm vi cho phép giúp ắc quy, lốp và phanh đỡ xuống cấp, đồng thời nhắc mọi người rằng xe vẫn tồn tại.
Nếu người dùng xe ở xa, như con cái đi làm tỉnh khác còn xe để ở nhà cha mẹ, giao rõ ai lo việc đưa xe đi kiểm và người đó cần những giấy gì. Để sẵn một bản chụp giấy đăng ký, giấy chứng nhận kiểm định trong thư mục chung, người ở nhà có thể đọc hạn mà không phải lục tủ.
Cuối cùng, ghi hạn kiểm định vào cùng bảng với các giấy tờ có hạn khác của gia đình. Một bảng chung cho cả hộ chiếu, căn cước, bằng lái và giấy tờ xe giúp mọi hạn đều được nhìn thấy cùng lúc.
Câu hỏi thường gặp
Xe quá hạn đăng kiểm cả năm có kiểm lại được không?
Được. Quy trình kiểm định nhìn chung như kiểm định định kỳ thông thường. Cần rà giấy tờ, xử lý vi phạm tồn nếu có, cho gara xem xe trước, rồi đưa xe tới trạm bằng cách hợp lệ.
Xe quá hạn lâu thì chu kỳ sau có bị rút ngắn không?
Không có chuyện rút chu kỳ để phạt. Hạn mới tính theo bảng chu kỳ cho loại xe và tuổi xe tại thời điểm kiểm. Vì xe đã già thêm, nó có thể chuyển sang nhóm tuổi có chu kỳ ngắn hơn.
Có phải xử lý phạt nguội trước khi đi đăng kiểm không?
Có giai đoạn xe có thông báo vi phạm chưa xử lý sẽ chưa được kiểm định, quy định thay đổi theo thời kỳ. Tra trên kênh chính thức trước và hỏi đơn vị đăng kiểm xem hiện nay áp dụng thế nào.
Xe đứng tên cha mẹ, con có đưa đi đăng kiểm được không?
Nhìn chung đơn vị đăng kiểm không bắt người đưa xe tới phải là chủ xe, nhưng phải mang đủ giấy đăng ký xe và giấy tờ liên quan. Mang thêm giấy uỷ quyền đơn giản để trình bày khi được hỏi.
Xe để lâu nên kiểm tra những gì trước khi đi đăng kiểm?
Ắc quy, lốp, phanh, dầu và nước làm mát, đèn, dây điện có bị chuột cắn không, đèn báo lỗi trên bảng đồng hồ. Phanh và các bộ phận an toàn nên để thợ có chuyên môn kiểm tra.
Xe thừa kế chưa sang tên có đăng kiểm được không?
Kiểm định là việc về tình trạng kỹ thuật và có thể làm với giấy đăng ký hợp lệ, còn quyền sử dụng xe và sang tên là thủ tục thừa kế riêng. Nếu gia đình còn tranh chấp, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước.