KeoDai.comKéo Dài
Nộp hồ sơ gia hạn trực tuyến

Làm thủ tục cấp đổi trực tuyến giúp cha mẹ già trên điện thoại: các bước an toàn

Giúp cha mẹ lớn tuổi nộp hồ sơ cấp đổi trên điện thoại: làm trên máy của cha mẹ, để cha mẹ tự nhận mã, chụp ảnh đúng chuẩn, và những việc con cái không nên làm thay.

Adult Vietnamese daughter sitting beside her elderly father on a wooden sofa, both looking down at his smartphone with a blank screen, afternoon light through shutters, backs to camera

Cách an toàn nhất để giúp cha mẹ già làm thủ tục cấp đổi trực tuyến là làm ngay trên điện thoại của cha mẹ, khi cha mẹ ngồi cạnh: cha mẹ tự nhận và tự nhập mã xác thực, con chỉ hướng dẫn thao tác, chụp ảnh và chuẩn bị tệp, rồi cùng đọc lại tờ khai trước khi gửi. Con không nên tạo tài khoản bằng số điện thoại của mình, không cầm hộ mật khẩu, không nộp hồ sơ cho cha mẹ bằng tài khoản của con.

Nhiều người con ở xa, cha mẹ ở quê, và chuyện đổi căn cước, đổi bằng lái hay làm hộ chiếu cho cha mẹ thường dồn vào một dịp về thăm. Bài này chia việc thành các bước có thể làm gọn trong một buổi, kèm những chỗ cần cha mẹ có mặt, những chỗ con có thể chuẩn bị trước, và những thói quen nhỏ giúp tài khoản của cha mẹ không bị kẻ xấu lợi dụng sau khi con đã đi.

Trước buổi làm: con chuẩn bị gì từ xa

Phần lớn việc chuẩn bị có thể làm trước khi về. Gọi điện hỏi cha mẹ đang cầm giấy gì, giấy nào sắp hết hạn, và nhờ cha mẹ chụp gửi mặt trước của giấy để con đọc ngày hết hạn. Tra trên Cổng Dịch vụ công đúng thủ tục cần làm, đọc phần thành phần hồ sơ, xem thủ tục có làm trọn trên mạng được không hay vẫn phải đến nơi thu nhận ảnh, vân tay.

Kiểm điện thoại của cha mẹ: máy có đủ dung lượng để cài ứng dụng định danh không, hệ điều hành có quá cũ không, số điện thoại trong máy có đúng là số đứng tên cha mẹ và đang dùng không. Nếu máy quá cũ, cân nhắc làm trên máy tính bảng hoặc máy tính trong nhà, nhưng vẫn đăng nhập bằng tài khoản của cha mẹ và để cha mẹ nhận mã trên số của mình.

Nếu thủ tục là đổi bằng lái, hẹn lịch khám sức khoẻ người lái xe cho cha mẹ trước, vì phần này không ai khám thay được và giấy khám phải có trên hệ thống thì hồ sơ mới nộp được. Nếu là căn cước, hỏi công an cấp xã về lịch tiếp nhận, có nhận làm tại nhà cho người đi lại khó hay không.

Ghi tất cả vào một tờ giấy: thủ tục gì, cần gì, ngày hẹn. Tờ giấy này cũng để lại cho cha mẹ giữ sau khi con đi.

Nếu anh chị em trong nhà cùng lo cho cha mẹ, thống nhất trước một người phụ trách việc giấy tờ đợt này. Hai người con cùng hướng dẫn cha mẹ qua điện thoại theo hai cách khác nhau, hay một người nộp hồ sơ trong khi người kia cũng vừa nộp, là chuyện xảy ra không ít và làm cha mẹ rối thêm.

Tài khoản định danh của cha mẹ: những điều không nên làm thay

Không đăng ký bằng số điện thoại của con. Tài khoản đăng ký bằng số của con thì mọi mã xác thực, thông báo hồ sơ đều đổ về máy con. Khi con đổi số hay bận không nghe, cha mẹ mất quyền dùng tài khoản của chính mình.

Không cầm hộ mật khẩu và mã bảo vệ. Cha mẹ tự đặt, con chỉ gợi ý cách đặt dễ nhớ với cha mẹ mà khó đoán với người ngoài. Viết vào một cuốn sổ cha mẹ cất kỹ trong nhà, không chụp gửi qua tin nhắn.

Không nộp hồ sơ của cha mẹ bằng tài khoản của con. Trừ khi thủ tục có mục nộp thay rõ ràng, hồ sơ cấp giấy tờ tuỳ thân nộp bằng tài khoản người khác dễ lệch thông tin và bị trả.

Không cài ứng dụng ngoài danh sách cần thiết. Mỗi ứng dụng lạ trên máy cha mẹ là một cửa vào. Chỉ cài ứng dụng định danh chính thức từ kho ứng dụng của máy, kiểm tên nhà phát triển trước khi cài.

Không để máy cha mẹ tự đăng nhập mãi. Bật khoá màn hình cho máy, đặt chế độ ứng dụng định danh yêu cầu mã khi mở. Cha mẹ hay để máy trên bàn, người lạ cầm lên là mở được nếu không khoá.

Buổi làm hồ sơ: thứ tự gọn trong một buổi

Chọn lúc cha mẹ khoẻ, không vội việc khác, ngồi chỗ đủ sáng và có mạng ổn định. Làm theo thứ tự này để không phải quay lại.

  1. Mở ứng dụng định danh trên máy cha mẹ, để cha mẹ tự đăng nhập; kiểm tài khoản đã ở mức đủ cho thủ tục.
  2. Chụp ảnh chân dung cho cha mẹ ở bức tường sáng, ánh sáng ban ngày, nếu thủ tục yêu cầu tải ảnh.
  3. Chụp hoặc quét các giấy cần tải lên, lưu vào một thư mục riêng trên máy cha mẹ.
  4. Mở thủ tục, để cha mẹ đọc cùng phần thông tin tự điền: tên, ngày sinh, nơi cư trú.
  5. Điền các trường còn lại, con đọc to từng mục cho cha mẹ nghe và xác nhận.
  6. Tải tệp, chọn cách nhận kết quả, đến bước thanh toán để cha mẹ hoặc người trả tiền tự xác nhận.
  7. Gửi hồ sơ, ghi mã hồ sơ vào tờ giấy để lại cho cha mẹ và vào ghi chú của con.

Đọc to từng mục nghe có vẻ chậm, nhưng nó giúp cha mẹ hiểu mình đang khai gì, và cha mẹ thường phát hiện những sai lệch mà con không biết, như tên cũ, nơi sinh theo tên làng cũ, ngày sinh trên giấy khác ngày sinh thật.

Chụp ảnh và đi khám cho người lớn tuổi

Người lớn tuổi thường đứng không lâu, mắt dễ nheo khi gặp sáng mạnh, lưng hơi còng. Cho cha mẹ ngồi trên ghế có tựa, kê lưng thẳng, đặt một tấm vải trắng phía sau cách lưng ghế một khoảng để không in bóng. Người chụp hạ máy ngang tầm mắt cha mẹ, chụp nhiều tấm liên tiếp, chọn tấm mắt mở tự nhiên.

Với cha mẹ đeo kính thường xuyên, bỏ kính khi chụp để tránh loá và che mắt. Cha mẹ để tóc dài thì vén ra sau, lộ trán và hai tai. Không đội mũ, không đeo khăn. Ảnh cũ trên giấy tờ có thể chụp từ hàng chục năm trước, nên nhân dịp này chụp mới cho đúng khuôn mặt hiện tại.

Với đổi bằng lái, cha mẹ lớn tuổi cần khám sức khoẻ người lái xe theo tiêu chuẩn hiện hành. Đưa cha mẹ đi khám ở cơ sở có liên thông dữ liệu, hỏi rõ giấy khám đã đẩy lên hệ thống chưa trước khi về. Nếu kết quả khám cho thấy cha mẹ không còn đủ điều kiện sức khoẻ cho hạng bằng đó, nghe ý kiến bác sĩ và cùng cha mẹ quyết định, đừng tìm cách lách.

Với căn cước, nếu cha mẹ đi lại khó, hỏi công an cấp xã về việc thu nhận tại nhà cho người cao tuổi, người bệnh. Chuyên mục căn cước của trang có bài riêng về làm căn cước cho cha mẹ già đi lại khó.

Sau khi con đi: để cha mẹ tự theo dõi được

Một hồ sơ nộp xong vẫn còn vài bước: có thể bị yêu cầu bổ sung, có lịch hẹn đến nơi, có cuộc gọi của bưu tá. Nếu con đã về thành phố, cha mẹ cần tự xử lý được những việc đó hoặc biết gọi ai. Viết lên tờ giấy để lại: mã hồ sơ, ngày dự kiến có kết quả, cách nhận, và một dòng dặn "có tin nhắn yêu cầu bổ sung thì gọi con trước khi làm gì".

Dặn cha mẹ ba điều đơn giản: cơ quan nhà nước không gọi điện xin mã xác thực; không bấm vào đường dẫn trong tin nhắn báo giấy tờ sắp hết hạn; ai đến nhà tự xưng làm hộ thủ tục thì không đưa giấy gốc. Ba điều này đủ chặn phần lớn các kiểu lừa nhắm vào người già. Các kiểu tin nhắn giả cụ thể được nói kỹ trong chuyên mục làm hộ và tin nhắn giả của trang.

Nếu cha mẹ đồng ý, con có thể được báo tin cùng bằng cách thêm thư điện tử của con làm địa chỉ liên hệ phụ ở những nơi cho phép, hoặc đơn giản là cha mẹ chụp màn hình thông báo gửi con. Cách này giữ quyền điều khiển tài khoản ở cha mẹ mà con vẫn nắm được tình hình.

Khi nào nên đưa cha mẹ ra thẳng nơi tiếp nhận

Không phải lúc nào làm trên mạng cũng nhẹ hơn cho cha mẹ. Nếu cha mẹ chưa có tài khoản định danh đủ mức, nếu dữ liệu của cha mẹ có nhiều chỗ lệch qua các đời giấy tờ, hay nếu thủ tục đằng nào cũng phải đến nơi để thu nhận ảnh và vân tay, thì đưa cha mẹ đến một lần, làm trọn tại quầy, có khi lại đỡ mệt hơn.

Khi đi, mang đủ giấy gốc, một bản chụp mọi giấy, nước uống, thuốc thường dùng của cha mẹ, và nên đi sớm vào đầu buổi để tránh phải chờ lâu. Nhiều nơi có quầy hoặc chỗ ngồi ưu tiên cho người cao tuổi, cứ hỏi cán bộ hướng dẫn.

Một dấu hiệu nữa nên chọn đi trực tiếp là khi chính cha mẹ muốn vậy. Nhiều người lớn tuổi yên tâm hơn khi được đưa giấy tận tay cho cán bộ và nghe người ta xác nhận đã nhận đủ. Tôn trọng cảm giác đó cũng là một phần của việc giúp đỡ; ép cha mẹ dùng điện thoại trong khi cha mẹ lo lắng có khi làm buổi làm hồ sơ căng thẳng hơn cần thiết.

Dù chọn cách nào, điều quan trọng là cha mẹ hiểu mình vừa làm gì và giữ quyền với giấy tờ, tài khoản của mình. Việc của con là làm cho quá trình bớt rối, không phải làm thay tất cả.

Câu hỏi thường gặp

Con có được dùng tài khoản VNeID của mình để nộp hồ sơ cấp đổi cho bố mẹ không?

Với giấy tờ tuỳ thân của người đã thành niên, hồ sơ thường phải nộp bằng tài khoản của chính người được cấp. Một số thủ tục có mục nộp thay hoặc uỷ quyền, nhưng cần đọc kỹ điều kiện. Cách an toàn nhất là giúp bố mẹ dùng tài khoản của chính bố mẹ.

Bố mẹ không dùng điện thoại thông minh thì làm thủ tục trực tuyến thế nào?

Có thể làm trên máy tính hoặc máy tính bảng trong nhà, vẫn đăng nhập bằng tài khoản của bố mẹ và nhận mã qua số điện thoại của bố mẹ. Nếu bố mẹ không có tài khoản định danh đủ mức, nộp trực tiếp tại nơi tiếp nhận thường gọn hơn.

Bố mẹ nhận mã xác thực qua tin nhắn nhưng đọc không rõ thì sao?

Con có thể đọc giúp ngay khi ngồi cạnh, nhưng để bố mẹ tự gõ hoặc ít nhất là bố mẹ cầm máy. Tăng cỡ chữ trên điện thoại của bố mẹ trước buổi làm để bố mẹ tự đọc được những lần sau.

Có cần bố mẹ có mặt khi nộp hồ sơ trực tuyến không?

Nên có, vì bố mẹ cần tự xác thực tài khoản, xác nhận thông tin và có thể phải xác thực khuôn mặt. Ngoài ra có những khâu như khám sức khoẻ, thu nhận vân tay không ai làm thay được.

Bố mẹ ở quê, con ở thành phố, có làm giúp từ xa được không?

Phần chuẩn bị như tra thủ tục, hẹn lịch khám có thể làm từ xa. Phần đăng nhập, xác thực và nộp hồ sơ nên làm khi bố mẹ cầm máy của mình, con hướng dẫn qua cuộc gọi video. Không đọc mã xác thực qua điện thoại cho bất kỳ ai khác.

Nếu bố mẹ bị lừa mất tài khoản định danh thì làm gì?

Báo ngay công an cấp xã nơi cư trú để được hướng dẫn khoá và khôi phục tài khoản, báo ngân hàng nếu có liên kết thanh toán. Ghi lại thời gian, nội dung tin nhắn, cuộc gọi đã nhận để cung cấp khi trình báo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138